Atópase próximo a Amesbury en Wiltshire e é un monumento megalítico pertencente á Idade do Bronce e ao período Neolítico. Esta rudimentaria obra arquitectónica crese que é máis antiga que as pirámides de Exipto e, ao igual que sucede con estas, é fonte de todo tipo de lendas e elucubracións, xa que non se coñece cal foi o seu proceso de construción nin  o seu propósito.

O complexo fórmase por catro círculos concéntricos de arcos de pedra. O recinto exterior ten 30 metros de diámetro e componse de enormes rochas rectangulares de areísca, orixinalmente rematadas por linteis dos que só quedan catro no seu sitio. A fileira seguinte fórmase de  bloques máis pequenos de areísca azulada. Dentro deste círculo hai unha ferradura confeccionada co mesmo tipo de pedras e por último preside o conxunto unha lousa de areísca micácea que se coñece como o Altar. 

Este asombroso conxunto megalítico está rodeado dun foso circular de 104 metros de diámetro no cal permanece un bancal con 56 fosas bautizadas como os buratos de Aubrey. Tanto bancal como foso están interrompidos pola Avenida, un corredor procesional de 23 metros de ancho e de 3 km aproximadamente de lonxitude que se estende pola chaira de Salisbury. Preto atópase a Pedra do Sacrificio e fronte a esta, a Pedra Talón.

A construción do conxunto dátase como aproximación entre o 2500 e o 2000 a.C. aínda que se sabe que o círculo de area exterior sería incluso anterior, en torno ao 3100 a.C. En principio parece que foi concibido con carácter ritual e non era máis que un monumento circular delimitado por un desnivel e un foso, unha estrutura que se repite noutras localizacións do sur de Inglaterra. En torno ao 2200 a.C. configuraríase como o que é hoxe.

Para isto trasladáronse 32 cantarías de areísca desde as montañas de Preseli, ao sudoeste de Gales (a uns 300 km). Tamén a pedra do Altar foi importada desde unha rexión próxima a Milford Haven. Este traslado crese que se puido facer por mar ata a desembocadura do río Avon e logo polo río ata Gloucester. Pero por moito tempo e esforzo que dedicaran a esta empresa, non deixa de resultar sorprendente se temos en conta que cada pedra pesa entre 25 e 30 toneladas.

O que non é un misterio son as pezas que lle faltan a este crebacabezas místico. Ao logo dos séculos, algunhas pedras foron subtraídas para utilizalas na construción ou incluso como recordos. Tanto é así que foi importante na economía da vila de Amesbury un negocio de martelos que se vendían aos turistas para que arrancasen o seu propio anaco de rocha como recordo.

Para chegar a Stonehenge desde Salisbury hai que tomar a A-360 e seguindo as sinalizacións, conducir uns quince quilómetros ata chegar ao cruzamento coa A-303, que atravesa a accidentada chaira en cuxo centro se atopa o monumento. Tamén se pode chegar en autobús desde a dita cidade. Unha valla que non impide a súa visibilidade sepárao da estrada, pero o recomendábel é aparcar o coche, pagar a entrada e recoller unha audioguía, dispoñíbel en español. Está aberto todo o ano agás do 24 ao 26 de decembro e o horario varía segundo a estación.

Desde hai varios lustros multitudes de británicos e tamén turistas concéntranse ao seu arredor para festexar o solsticio de verán, comezo da estación que se celebra cada 21 de xuño. É o único día en que se permite o acceso sen restrición ao recinto. Aquí confúndense simples curiosos con tribos urbanas da máis diversa pelaxe, así como neodruídas vestindo brancas túnicas. Estes últimos dedican horas antes de que saia o sol a exercer ritos, cánticos e todo tipo de crípticas liturxias.

É unha atípica cerimonia, marcada polo ruído da xente e revestida pola música das gaitas e dos tambores que recibe a alba. Cando sobre as 5:30 da mañá o primeiro raio de sol sae sobre a Pedra Talón, a máis famosa do milenario complexo, a euforia colectiva desátase. En verdade semella que as pedras estivesen colocadas así co propósito de ver o astro aflorar entre a monolítica paraxe.