O significado de Covadonga provén do latín “Cova Dominica”, é dicir “Cova da Señora”. Refírese á virxe que preside a Santa Cova ou Cova da Santina, santuario católico situado nos contrafortes do Monte Auseva. Este contorno natural foi por primeira vez alterado polo home en reinado de Alfonso I, que ordena construír unha capela dedicada á Virxe María para celebrar a vitoria ante os Musulmáns na Batalla de Covadonga. En 1777 un incendio afectou ao recubrimento de madeira e destruíu a talla orixinal da Santina. 

A actual imaxe pertence ao século XVI e está feita en madeira policromada. Nela vese a unha virxe de doce caras sostendo o neno Xesús e unha rosa dourada. Foi doada pola Catedral de Oviedo en 1778. Outro tesouro da cova é a tumba de Don Pelayo, primeiro rei de Asturias e a súa muller Gaudiosa. Foron orixinalmente soterrados na Igrexa de Santa Eulalia de Abamia pero trasladados ao santuario por orde do rei Alfonso X O Sabio. Tamén está aquí soterrado o famoso Alfonso I.

Situada xunto á cova, a basílica é sen dúbida o centro monumental da fe de todos os asturianos. Este gran templo foi erixido polo Arcebispo de Oviedo D. Benito Sanz e Florésen 1877. Está construído en estilo neorrománico, con pedra rosácea e marmórea das montañas circundantes. Con dúas torres enmarcando a súa portada de triplo arco, consta dunha nave central e tres ábsidas graduadas. 

Na praza da basílica atópase á estatua do rei Pelayo. O edificio alberga outras obras de gran valor como un lenzo de Luis de Madrazo que representa a “Proclamación do Rei Pelayo”, outro de Vicente Carducho que simboliza “a Anunciación” e unha imaxe da Nosa Señora feita polo escultor catalán Juan Samsó. No altar, un panel de ouro representa a batalla de Covadonga.

Aínda que coñecido xeralmente como Lagos de Covadonga, este conxunto lacunar atópase a 10 quilómetros de distancia da localidade de devandito nome, polo que se antolla máis apropiado o topónimo de Lagos de Enol. Baixo esta nomenclatura agrúpanse o propio lago Enol e o lago Ercina, ambos na parte asturiana dos Picos de Europa.

O acceso mesmo aos lagos é toda unha experiencia. Desde o mosteiro hai que tomar unha estrada de 12 sinuosos quilómetros que nos leva ata estoutro santuario acuático. O descubrimento desta beleza natural dáse de maneira progresiva segundo o viaxeiro se interna na ruta. A metade de camiño merece a pena un alto no Miradoiro da Reina, que ofrece unha panorámica como adianto do indiscutíbel atractivo que agarda.

Ambas masas de auga están separadas pola lomba da Picota e rodeadas de sinuosos lugares montañosos e campos dun verdor que zumega vida. O reflexo dos cumes nas augas serenas xa vale a visita por si mesma, ofrécelle ao visitante a sensación de atoparse nun reino de máxica beleza. O esplendor deste contorno está garantido ben coas explosións de cor da primavera e do outono, coas agradábeis temperaturas estivais ou coa inmensa brancura das neves invernais.

Primeiro chégase ao lago Enol, a 1.070 metros de altura e con máis de 12 hectáreas de superficie, rodeado de pradarías onde pastan vacas, cabalos e ovellas, alleas ao turismo. Unha vez recreado con tan bucólica estampa, hai que continuar o ascenso ata os 1.108 metros de altitude no que se atopa o Ercina. As súas augas resultan máis peculiares polas súas variacións cromáticas. A vexetación acuática e os cambios de iluminación fan oscilar o ton do lago do verde claro ao escuro, incluso xoga ás veces con matices amarelos ou vermellos.