Na capital atópase o máis famoso dos museos portugueses, o Museo Nacional de Arte Antiga, cuxo edificio xa é grandioso. Trátase do Palacio de Alvor-Pombal, fortaleza do século XVII construída para os condes de Alvor. O museo, tamén coñecido como ‘Museu das Janelas Verdes’ pola cor das súas ventás, foi inaugurado en 1884 e ampliado en 1940. Esta ampliación está nun anexo onde antes houbo un convento do que só quedou a capela tras a acción dun sismo.

Alberga a maior colección pictórica do país. Nela salientan as obras sacras de artistas portugueses, provenientes na súa maioría de conventos e mosteiros tras a liquidación de ordes relixiosas de 1834. Ofrece testemuño da arte nacional desde a Idade Media ata o século XIX a través de pezas de escultura, prata, porcelana e artes aplicadas, entre as que hai algunhas emblemáticas como a ‘Custódia de Belém’ e a ‘Custódia da Bemposta’. 

Tamén existen multitude de testemuños da Era dos Descubrimentos, mostrando os vínculos portugueses non só con Europa senón tamén con Brasil, África, India, China e Xapón. Determinante no seu patrimonio é a afamada colección do doutor Gustav Rau titulada “De Fra Angelico a Bonnard”, onde tamén hai obras de Renoir, Degas, Cézanne, El Greco, Toulouse-Lautrec, Monet ou Gainsborough, entre outros moitos.

Tamén en Lisboa se atopa o Museo Calouste Gulbenkian, fundado en 1969 por vontade póstuma do coleccionista de orixe armenia que lle dá nome. Sitúase no Parque de Santa Gertrudis e conta cun patrimonio formado por unhas 6000 pezas de arte antiga e moderna, das cales unhas 1000 se expoñen ao público

A exposición permanente divídese en dúas seccións independentes. Unha delas dedícase á arte oriental e clásica, con pezas de arte exipcia, greco-romana, islámica, chinesa e xaponesa. A outra propón un percorrido pola arte europea con libros, esculturas, pinturas e outras pezas que van desde o século XI ao XX. 

Os seus depósitos inicialmente compoñían o Museo Nacional de Arte Contemporánea, pero tivo que cambiar de nome en 1994, cando a súa colección de pinturas comprendidas entre 1850 e 1950 deixou de ser contemporánea. Sitúase nun almacén restaurado dividido en 12 salas temáticas, ilustrando o desenvolvemento pictórico e escultórico desde o Romanticismo, ata o Modernismo. Son obras na súa maioría portuguesas, pero tamén hai algunha internacional, entre as que salientan debuxos de Rodin e escultura francesa de finais do século XIX.

Outros afamados museos de arte contemporánea lusos son o Museo de Arte Contemporánea de Sintra, ou o Museo de Serralves, en Oporto. Este último foi concibido polo arquitecto Álvaro Siza e presenta unha valiosa colección desde finais dos anos 60 ata a actualidade.

A illa de Madeira, e especialmente a cidade de Funchal, aglutina unha gran cantidade de museos que dan testemuño da cultura e historia do arquipélago. A obra pictórica queda plasmada no Museo de Arte Contemporánea e a de Arte Sacra, este último cunha espléndida colección de pintura flamenca. A azulexaría, o mobiliario antigo e a arte relixiosa quedan de manifesto no Museo da Quinta das Cruces e na Casa Museo Frederico de Freitas. 

Tamén aquí está o ‘Photografia Museu Vicentes’, o único museo fotográfico portugués. A artesanía, na que sobresaen os bordados está ben exposta en grandes museos como o Núcleo Museolóxico do Instituto do Bordado, Tapices e Artesanía de Madeira. Tamén se reflicte a forma de vida da illa en museos do viño, o azucre ou a pesca da balea.